Жаңартылды 04.10.2026 · ҚР заңдары және ҚНРДА нормативтері бойынша тексерілді
2026 жылы микрокредитті кеңсеге бармай-ақ онлайн рәсімдеуге болады, бірақ бірнеше жыл бұрынғымен салыстырғанда қадамдар көбейді: міндетті биометриялық сәйкестендіру, қарыз алудан ерікті түрде бас тартудың бар-жоғын тексеру, жас және егде қарыз алушыларға арналған қосымша келісім, ірі сомалар үшін 24 сағаттық үзіліс. Төменде әрекеттер тәртібі микроқаржы қызметі туралы заң мен ҚНРДА-ның № 92 Талаптары белгілеген түрде, нақты МҚҰ-лардың қағидаларынан мысалдармен берілген.
Лицензиясы бар МҚҰ ұсыныстары — ұсыныстар бетінде (орыс тілінде).
1-қадам. МҚҰ-ны тексеріңіз
01.10.2026 жағдай бойынша ҚНРДА тізілімінде 222 микроқаржы ұйымы бар. Заңды тұлғаның атауы мен лицензия нөмірі әдетте сайттың төменгі бөлігінде көрсетіледі. Оларды тізіліммен салыстырыңыз: кейде сайттағы нөмір тізілімдегіден өзгеше болады. Мысалы, Tengebai сайтында 14.26.0001.М көрсетілген, ал тізілімде 01.10.2026 жағдай бойынша — 02.22.0003.М. Қадам-қадаммен — МҚҰ-ны тізілімнен қалай тексеруге болады бетінде (орыс тілінде).
2-қадам. Тіркелу және сауалнама
Әдетте ЖСН көрсетілген жеке куәлік, өз телефон нөміріңіз және e-mail қажет, Займер мен Vivus-та солай. Tengebai бұған қоса интернет-төлемдер қосылған және балансы оң атаулы Visa немесе Mastercard картасын талап етеді. Vivus сауалнаманы толтыруға шамамен 4 минут кетеді деп бағалайды. 01.10.2026 бастап интернет арқылы берілетін қарыздар бойынша МҚҰ сауалнаманы алаяқтық белгілеріне қосымша тексереді (№ 92 Талаптарға 4-қосымша).
3-қадам. Келісімдер
- Табысты тексеруге. МҚҰ табысыңызды сіздің келісіміңізбен қарайды: банк үзінділері, БЖЗҚ және мемлекеттік базалардың деректері, карта бойынша айналымдар арқылы.
- Егер сіз 21 жасқа толмаған немесе 55 жастан асқан болсаңыз. Кепілсіз тұтынушылық микрокредит тек қосымша келісімнен кейін беріледі. Оны кредиттік бюрода, eGov-та немесе eGov-пен интеграцияланған МҚҰ қосымшасында рәсімдеп, ЭЦҚ-мен қол қояды; қағаз түрінде — тек кеңседе жеке өзі. Ерекшеліктер: ақшаны сатушыға аудара отырып тауар төлеу, сол МҚҰ-да қайта қаржыландыру, салықтар мен айыппұлдарды төлеу. Жас қарыз алушыларға толығырақ — 18 жастан бастап қарыздар мақаласында (орыс тілінде).
- Өміріңіздегі алғашқы қарыз. Егер кредиттік тарихыңызда қарыз болмаса, ал сома 75 АЕК-тен (324 375 ₸) асса, шарт тек кеңсеге жеке келіп, биометриялық сәйкестендіруден өткенде жасалады.
4-қадам. Өтінімді тексеру
Шешім қабылдамас бұрын МҚҰ кредиттік есептен қарыз алудан ерікті түрде бас тартудың бар-жоғын тексеруге және ол болса, бас тартуға міндетті. Тыйымды өзіңіз қойып, енді алып тастағыңыз келсе, мұны eGov-та қайта қол қою арқылы немесе кредиттік бюрода жасайды. Бірінші кредиттік бюрода тыйым бірден өшіріледі, бірақ кейбір кредиторлар оны кешігіп көруі мүмкін.
Одан кейін МҚҰ табысты, борыштық жүктемені және мерзімі өткен берешектерді тексереді, бұл туралы толығырақ — МҚҰ қарыз алушыны қалай тексереді мақаласында. Микроқаржы қызметі туралы заңның жаңа редакциясы кредиттік есепте басқа МҚҰ-ға немесе банкке берілген, шешімі әлі шықпаған өтінім болса, кепілсіз қарызды мақұлдауға тыйым салады және өтінім бойынша шешімді 1 сағат ішінде қабылдауды көздейді. Сондықтан өтінімдерді бір-бірден берген дұрыс.
5-қадам. Негізгі ақпараттық құжат және шарт
21.07.2026 бастап № 92 Талаптар МҚҰ үшін негізгі ақпараттық құжатты және қарыздың жарамдылығын бағалауды енгізді. Шартты қол қоймас бұрын жеке кабинетте оқуға болады, Займер мен Vivus-та бұл тікелей жазылған. Шарттарды заңдағы шектермен салыстырыңыз:
| Нені қарау керек | Заң нені рұқсат етеді |
|---|---|
| Мөлшерлеме және СЖТМ | 45 күнге дейінгі және 194 625 ₸-ге дейінгі қарыз: күніне 0,3%-ға дейін, СЖТМ 179%-ға дейін. Қалған микрокредиттер: СЖТМ 46%-ға дейін |
| Комиссиялар | Тұтынушылық микрокредит бойынша — тек сыйақы мен тұрақсыздық айыбы, басқа төлемдер жоқ |
| Тұрақсыздық айыбы | Қысқа мерзімді қарыз: күніне 0,3%-ға дейін, қарыз сомасынан тыс барлық төлемдер оның жартысынан аспайды. Кәдімгі қарыз: алғашқы 90 күнде күніне 0,5%-ға дейін, жылына қарыз сомасының 10%-ынан аспайды |
| Сақтандыру және қосымша қызметтер | Әрқайсысына тек бөлек өтінішпен; бас тарту қарыз беруден бас тартуға әкелмейді; сақтандырушыны өзіңіз таңдайсыз, ал өзіңізде болмаса, МҚҰ кемінде 5 нұсқа ұсынады |
| Мерзімінен бұрын өтеу | Айыппұлсыз, сыйақы тек іс жүзіндегі күндер үшін |
| Ұзарту | Тек сіздің келісіміңізбен және нашар шарттармен емес |
Мысал. 30 күнге алынған 100 000 ₸ қарыз қысқа мерзімдіге жатады: мөлшерлеме күніне 0,3%-дан жоғары емес, сыйақы 9 000 ₸-ден аспайды, қайтарылатын сома — 109 000 ₸-ге дейін. Мерзімі өтіп кетсе де, сыйақы мен тұрақсыздық айыбы бірге 50 000 ₸-ден аспайды. Өз нұсқаңызды қарыз калькуляторында есептей аласыз.
6-қадам. Биометриялық сәйкестендіру, бір реттік код және қол қою
Интернет арқылы биометриялық сәйкестендірусіз шарт жасауға тыйым салынған. Қол қоюдың алдында МҚҰ push-хабарламамен немесе SMS арқылы бір реттік код жібереді. Ұлттық Банктің сәйкестендіру деректерімен алмасу орталығы (ЦОИД) арқылы биометриялық сәйкестендіру сома 35 АЕК-тен (151 375 ₸) бастап, ал қысқа мерзімді қарыздар бойынша 15 АЕК-тен (64 875 ₸) бастап міндетті. Алаяқтық тәуекелі жоғары болса, оны кез келген сомада талап етеді. Шартқа әртүрлі қол қояды: Займер мен MoneyMan-да SMS-тегі кодпен, CreditPlus пен Solva-да — ЭЦҚ-мен.
7-қадам. «Салқындату кезеңі»
75 АЕК-тен (2026 жылы 324 375 ₸) бастап кепілсіз онлайн-қарыз бойынша МҚҰ ақшаны қол қойылғаннан кейін 24 сағаттан ерте емес және тек сіз қайта келісім бергеннен кейін аударады. Бір МҚҰ-да бір күнде жалпы сомасы осындай бірнеше қарыз рәсімделгенде де ереже қолданылады. Ойыңыздан айнысаңыз, шарт күшін жояды және ақша аударылмайды. Тауар үшін сатушыға төлегенде және сол МҚҰ-да қайта қаржыландырғанда үзіліс қолданылмайды.
8-қадам. Ақшаны өз картаңызға немесе IBAN-ға алу
Қарызды бермес бұрын МҚҰ ақшаны алу тәсілін және деректемелерді сұрайды: IBAN және (немесе) карта деректері. Шот өзіңіздікі болуы керек: карта немесе шот сізге тиесілі екенін МҚҰ растай алмаса, аударым жасалмайды. MoneyMan-да шот иесінің Т.А.Ә. профильмен сәйкес келуі тиіс, ал карта жәрдемақыларға, зейнетақыларға немесе шәкіртақыларға арналмауы керек. Деректемелер сәйкес келмесе, MoneyMan қағидалары бойынша банк ақшаны МҚҰ-ға 1–14 күнде қайтарады, ал қарыз өндіріп алусыз жабылады. IBAN-ды қайдан табуға болатыны және ақша қанша уақытта түсетіні банк шотына қарыз бетінде сипатталған.
Қарыздан қалай бас тартуға болады
- Қол қоймас бұрын. Өтінімді жойыңыз. MoneyMan-да бұл тек «В обработке» (өңделуде) және «Нерешенный» (шешілмеген) мәртебелерінде қолдау қызметіне хат жазу арқылы мүмкін (орыс тіліндегі интерфейс бойынша), Solva-да — «Нерешенный» және «На подписании» (қол қоюда) мәртебелерінде.
- «Салқындату кезеңінде». Қайта келісім бермеңіз: шарт күшін жояды.
- Ақша түскеннен кейін. Қарызды мерзімінен бұрын өтеңіз. Сыйақы тек іс жүзінде пайдаланған күндер үшін есептеледі, мерзімінен бұрын қайтарғаны үшін айыппұл жоқ.
12.10.2026 бастап ҚНРДА-ның № 116 қаулысы бойынша кепілсіз қарыздан және оған байланысты ерікті сақтандырудан шарт жасалған күннен бастап 14 күнтізбелік күн ішінде тұрақсыздық айыбы мен айыппұлсыз бас тартуға болады. Тек іс жүзіндегі күндер үшін сыйақы, ал сақтандыру бойынша — мерзімге пропорционалды сыйлықақы немесе нақты шығыстар төленеді. Сол қаулымен өнімдерді таңуға және алдын ала қойылған белгілер арқылы келісім алуға тыйым салынды.
Дереккөздер
- ҚР «Микроқаржы қызметі туралы» Заңы (биометриялық сәйкестендіру, қарыз алудан ерікті түрде бас тарту, комиссиялар) (орыс тілінде)
- ҚНРДА-ның микроқаржы қызметіне қойылатын № 92 Талаптары (орыс тілінде)
- Микрокредиттерді электрондық тәсілмен беру қағидалары (беру, деректемелер, «салқындату кезеңі») (орыс тілінде)
- ҚНРДА-ның № 116 қаулысы: қарыздан 14 күн ішінде бас тарту (орыс тілінде)
- Ұлттық Банк: 16.05.2026 бастап шекті СЖТМ (орыс тілінде)
- MoneyMan: шотқа қойылатын талаптар және өтінімді жою (орыс тілінде)
Материалды Zaimonline.kz редакциясы дайындады. Біз қарыз бермейміз және микроқаржы ұйымы емеспіз: шарттарды салыстырып, ҚР заңы мен ҚНРДА белгілеген ережелерді түсіндіреміз. Жаңартылды 04.10.2026. Біз қалай жұмыс істейміз (орыс тілінде).
